सोमवार, 22 फ़रवरी 2016

पर्यावरणम्

अस्मान् परितः यानि पञ्चमहाभूतानि सन्ति तेषां समवायः एव परिसरः अथवा पर्यावरणम् इति पदेन व्यवह्रीयते । इत्युक्ते मनुष्यो यत्र निवसति, यत् खादति, यत् वस्त्रं धारयति, यज्जलं पिबति यस्य पवनस्य सेवनं करोति,तत्सर्वं पर्यावरणम् इति शब्देनाभिधियते। अधुना पर्यावरणस्य समस्या न केवलं भारतस्य अपितु समस्तविश्वस्य समस्या वर्तते। यज्जलं यश्च वायुः अद्य उपलभ्यते, तत्सर्वं मलिनं दूषितं च दृश्यते अथवा भारतस्य राजधानी अस्ति। पर्यावरणम् पश्यतु। भारतस्‍य राज्येषु अन्यतमम् अस्ति । पर्यावरणम् भारतदेशस्य राजधानी विश्वस्य अतिविशालासु नगरीषु अन्यतमा इति गण्यते । पर्यावरणम् एषा भारतस्य तृतीया बृहती नगरी वर्तते । इत्यपि विश्रुता इयं नगरी पाचीनकाले हस्तिनापुरमिति ख्याता आसीत् । इन्द्रसभायामपि सभाजितानां भरतकुलोत्पन्नानां महीपालानां राजधानी अद्यतनीया एव ।पर्यावरणम् मुगलवंशीयानां चक्रवार्तिनां तथा आङ्गलानामपि अधिकारिणां केन्द्रभूमिर्भूत्वा अधुनापि भारतीयगणराज्यस्य राजधनीपदमलङ्करोति ।।

शनिवार, 6 फ़रवरी 2016

मानव शरीर के अंगो का संस्कृत में नाम। (संस्कृत-हिँदी)



शरीर के अंगो - संस्कृत
1- बाल - केशा:
2- माँग - सीमन्‍तम्
3- पलक - पक्ष्‍म:
4- पुतली - कनीनिका
5- नाक - नासिका
6- उपरी ओंठ - ओष्‍ठ:
7- निचले ओंठ - अधरम्

8- ठुड्डी - चिबुकम्
9- गाल - कपोलम्
10- गला - कण्‍ठ:
11- दाढी, मूँछ- श्‍मश्रु:
12- सफेद बाल - पलितकेशा:
13- मस्‍तक - ललाटम्
14- भौंह - भ्रू:
15- मुख - मुखम्
16- जीभ - जिह्वा

17- दाँत- दन्‍ता:
18- पैर - पाद:
19- रोएँ - रोम
20- मसूढे - दन्‍तपालि:
21- अँगूठा - अँगुष्‍ठ:
22- पेट - उदरम्
23- पीठ - पृष्‍ठम्
24- मसूढे - दन्‍तपालि:
25- अँगूठा - अँगुष्‍ठ:

26- पेट - उदरम्
27- पीठ - पृष्‍ठम्
28- हाथ - कर:
29- शरीर -  गात्रम्

शरीर के प्रत्येक अंगो का संस्कृत में नाम है। उन्हें स्मरण करे और अभ्यास करे।